Hipospadias Ameliyatı

Hipospadias ameliyatında tecrübeli eller ile yüksek başarı mümkündür.

Hipospadias Nedir?

Erkek çocuğun idrar yaptığı deliğin penisin ucunda değil de penisin altında torbaya daha yakın olmasıdır. Halk arasında peygamber sünnetli doğmak denilen bu durumda idrar yapılan delik ile penis ucu arasındaki bölgede idrar kanalı tam olarak oluşmamıştır.

Hipospadias “peygamber sünneti” idrar deliğinin yerleşimine göre sınıflandırılır. Penisin baş kısmında yer alan, normal idrar deliğinin olması gerekli yere çok yakın olan bu olgulara, “glandüler hipospadias” denilir. Penis baş kısmı ile penis gövdesi arasındaki birleşim yerinde yerleşirse “koronal hipospadias” adını alır. Her iki durum genel olarak “distal hipospadias” tanımlaması içinde yer alır; çocuklarda en sık karşılaşılan ve cerrahi başarı oranının en yüksek olduğu grup bu gruptur. Daha aşağı yerleşimli hipospadiaslar da vardır; idrar deliğinin yerleşimi penis gövdesinin herhangi bir yerinde, penis ile torbaların birleştiği bölgede hatta popoya yakın bölgede bile olabilir. Bu şekilde olanlara ise “proksimal hipospadias” adı verilir.

Hipospadias Nasıl Anlaşılır?

En önemli belirti idrar deliğinin pipi ucunda değil de penis gövdesinde daha aşağıda bir yere açılmasıdır.

Hipospadias, halk arasında farklı isimlerle adlandırılmaktadır, peygamber sünnetli, doğuştan sünnetli doğmak ya da yarım sünnetli denilebilmektedir. Bunların temel nedeni bu çocuklarda sünnet derisinin ön tarafı gelişmemiştir. Sünnet derisi penisin sadece arka kısmında bulunmaktadır. Dolayısıyla sünnet derisi anormal olan tüm bebek ve çocuklar bir çocuk ürolojisi uzmanı tarafından görülmelidir.

Hipospadias Dereceleri

Çok nadir olarak sünnet derisi tam olan çocuklarda da sünnet sırasında pipi deliğinin anormal olduğu saptanabilir. Bu durum normal sünnet derisi ve normalden geniş delik anlamına gelen megameatus intact prepicium (MIP varyansı) olarak adlandırılır.

Kordi adı verilen, penisin ereksiyon denilen sertleşme durumunda eğriliği söz konusu olabilir. Anomalisi ne kadar ağır ise, yani idrar yaptığı delik penis ucundan ne kadar uzaksa, kordi adı verilen bu penis eğriliği daha fazla olur. Cerrahisinde tedavinin en temel bölümlerinden birisi bu eğriliğin düzeltilmesidir. Pipisi sert olan çocuklarda özellikle öne doğru bir eğilme varsa hipospadias varlığına dikkat edilmelidir.

Hipospadias doğumsal bir durum mudur?
Peygamber sünnetli doğum ne sıklıkta görülür?

Tamamen doğumsal bir durumdur. Nedeni kesin olarak bilinmemektedir. Anne karnında hormonal uyarıların eksik kaldığına yönelik bazı çalışmalar vardır ve özellikle düşük doğum ağırlığı olan veya tüp bebek gibi gebeliği sağlamak için tıbbi tedavi alan bebeklerde daha sık olabildiği yayınlanmıştır.

Geçtiğimiz yıllarda 800 doğumda 1 bebekte görülürken son yıllarda her 250 erkek doğumdan birinde görülmesi çevresel kirliliğin gıda değişiminin ve modern çağın bilmediğimiz başka zararlarının olabileceğini düşündürmektedir.

Ailevi, ırsi ve genetik özelliği vardır. Hipospadiaslı babaların oğullarında ya da çocukların kardeşlerinde görülme ihtimali daha yüksektir.

Bebek doğduğu zaman veya sünnet düşünüldüğünde yapılacak dikkatli bir fizik muayene ile tanı rahatlıkla konulabilir.

Hipospadiaslı çocuklarda başka araştırmalar da yapılmalı mıdır?

Özellikle şiddetli hipospadiası olan çocuklarda, diğer ürogenital sistem bozuklukları görülme ihtimali de daha fazladır. Bu nedenle özellikle üriner sistem (böbrek ve idrar boşaltma kanalları, ve mesane) mutlaka incelenmelidir. Testislerin torbada olup olmadığı özellikle kontrol edilmelidir. İki taraflı inmemiş testis varsa, kromozomal araştırmalar yapılarak, bu durumun bir genetik cinsiyet sorunu olup olmadığı mutlaka araştırılmalıdır.

Hipospadias Tedavisi ne zaman yapılmalıdır?

Hipospadias “peygamber sünneti” için tek tedavi ameliyattır. İdeal ameliyat yaşı 6-18 ay arasıdır. Ancak daha ileri yaşlarda saptanmış veya çeşitli nedenlerle beklenmesi gerekmiş hastalarda da her yaşta ameliyat yapılabilir. Çocuğun yaşı ne kadar ufak olursa ameliyat sonrası konfor o kadar artar.

Hipospadias Ameliyatı kim tarafından yapmalıdır?

Tecrübesiz ellerde yapılan her üç ameliyattan birisi komplikasyon ve tekrar ameliyat gereksinimi ile sonuçlanmaktadır. Çocuklarda giderek daha sık hipospadias hastalığının görülmesi ve tecrübesiz ellerde hipospadias onarımlarının yapılması başarısız hipospadias onarımı‘nı rekonstrüktif ürolojinin en önemli konusu haline getirmiştir.

Literatürdeki kanıta dayalı bilgiler bu ameliyatın ÇOCUK ÜROLOJİSİ UZMANLARI  tarafından yapılması gerektiğini göstermektedir.

Ameliyat özellikle cerrahi teknikleri geliştirmiş ve bunları çok sık uygulayan doktorlar tarafından ve bu doktorlar tarafından bizzat yetiştirilmiş uzmanlarca elbette daha yüksek başarı oranları ile yapılmaktadır.

Prof.Dr. Selçuk Yücel hipospadis ameliyatları üzerinde dünyaca tanınan Prof. Laurence Baskin ve TIPU (Tubularized Incised Plate Urethroplasty) tekniğinin yaratıcısı Prof.Dr. Warren Snodgrass tarafından bizzat 3 yılı aşkın eğitilmiş çocuk ürolojisi uzmanıdır. Hipospadias ameliyatları için kendisine tüm dünyadan hasta gönderilmekte ve yabancı ülkelere davet edilmektedir.

Hipospadias ameliyatında ne yapılır?

Ameliyatta ana amaç penis eğriliğini düzeltmek ve çocuğun idrar deliğini uca kadar taşımaktır. Bunu sağlamak için bazen sünnet derisi bazen penis derisi bazen de ağız içinden deri almak gerekir. Ameliyatlar çoğunlukla tek seferde bitirilse de özellikle ağır olgularda planlı olarak 2 seanslı ameliyat yapılabilir.

Hipospadias ameliyatında eş zamanlı sünnet yapılması çocuğu ikinci bir ameliyattan kurtaracaktır.

Ameliyat sonrası bebek-çocuk ve aileyi ne bekler?
Hasta hastanede ne kadar yatar? Sonda takılır mı?
Hipospadias ameliyatı kaç günde iyileşir?

Günümüzde bu konuda deneyimli çocuk ürolojisi uzmanları  ameliyatları günübirlik cerrahi işlemler olarak yapmaktadırlar. Yani çocuk ameliyat olur ve aynı gün evine gidebilir. Ameliyat sonrası pansumanı genellikle 3-5. günde açılır ve eğer sonda var ise 7-10. gün de sondası çekilir. Tek seanslı ameliyatlarda hastanede kalmaya gerek yoktur.

İdrar sondaları iyileşme için gereklidir. Bebeklerde çift bez kullanılarak sondasıyla beraber eve gönderilebilir. Büyük çocuklarda da sonda kolaylıkla kullanılabilir.

Sonda konmaya gerek duyulmayan bazı özel tekniklerde mevcuttur. Prof.Dr. Selçuk Yücel tarafından distal hipospadias ameliyatlarının önemli bir kısmı sonda konmadan yapılabilmektedir.

Hipospadias Komplikasyonları nelerdir?

Tecrübesiz ellerde peygamber sünneti ameliyatı komplikasyon oranı çok yüksektir. Çocuk ya da bebeğe bu sorunu tek ameliyatla çözebilme şansı tanınmalıdır. Daha önce cerrahi girişim uygulanmış bir peniste başarı oranı hiç dokunulmamış olana göre daha düşük olabilir.

En sık karşılaşılan komplikasyon fistül gelişimidir; idrar deliği penis ucuna taşınır ama arada bir yerde dikişlerin açılmasına bağlı idrarın birden fazla delikten yani fistülden geldiği görülebilir.

Bazen pipinin başı bazen de tüpün kendisi açılabilir, bazen de yeni yapılan idrar yolunda veya delikte daralma olabilir.

Prof.Dr. Selçuk Yücel’in kendi serisinde distal hipospadiaslarda komplikasyon oranı %5-7 arasında ve proksimallerde ise %20-25 arasında olup ABD ve Avrupa’daki çoğu merkez ile benzer hatta daha düşüktür. 

Hipospadias Komplikasyonları Nasıl Tedavi Edilebilir?

Ana kural en son ameliyattan sonra en az 6 ayın geçmesidir. Bu durumun tek istisnası delikte daralma olması ve idrar yapamamasıdır.

Komplikasyonların onarımı oldukça özen ve tecrübe gerektirir. Fistül onarımları genel olarak önemsiz ve kolay olarak anlatılsa da Prof.Dr. Selçuk Yücel’in serisinde kendisine 10 ameliyata rağmen kapatılamayan fistül nedeniyle gelen hastalar vardır.

Daralma ve zor işeme ile gelen veya sonda ile genişletme yapması gereken hastalara da endoskopik ya da açık kısa süreli ameliyatlarla yardım edilebileceği gibi ağır olgularda en baştan bütün ameliyatın yapılması gerekebilir.

Prof.Dr. Selçuk Yücel’in serisinde özellikle birden fazla başarısız ameliyatı olan hasta başvuruları mevcuttur. Ağız içinden yama alınarak onarım ile %90’ın üzerinde başarı elde edilebilmektedir.

Erişkinlerde Hipospadias Ameliyatı Farklı mıdır?
Nasıl Tedavi Edilebilir?

Erişkinlerde hipospadias onarımı teknik olarak aynı olsa da kuvvetli ereksiyonlar nedeniyle mutlaka farklılık gösterir. Ameliyat esnasında kullanılan dikişler ve pansuman özellik gösterir. Ameliyatın mutlaka tecrübeli bir ÜROLOJİ uzmanı tarafından yapılması şarttır.

Prof.Dr. Selçuk Yücel tarafından erişkinlere de hipospadias onarımı kendisinin  aynı zamanda bir erişkin üroloji uzmanı olması nedeniyle benzer yüksek başarı oranları ile yapılmaktadır.

Okunmasını tavsiye edebileceğimiz yabancı kaynaklar:

Facts about Hypospadias